Skip to main content

ગર્ભસ્થ શિશુ માટેની જરૂરી તપાસ

Health is the first step in life.

સોનોગ્રાફી

આ બાળક માટેની એક પ્રકારની તપાસ છે. જેમાં એક મશીનમાંથી અવાજનાં મોજા સગર્ભાબહેનના પેટમાંથી પસાર થઈને બાળક સુધી પહોંચે છે અને તેનાં પડઘાયેલાં મોજા એક પડદા પર ચિત્ર ઊભું કરે છે. આનાથી બાળકના શારીરિક બંધારણ ઉપરાંત હલચલ, હૃદયના ધબકારા, પાણીનું પ્રમાણ, ઓળની જગ્યા અને તેની ઉંમર, એક કરતાં વધુ બાળક હોવાં, બાળકોનાં શરીરની ખોડખાંપણ વગેરે જાણવા મળે છે.
ખાસ કરીને દરેક સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન ઓછામાં ઓછી એક વાર સોનોગ્રાફી થાય તો ગર્ભમાંનું બાળક બરાબર છે અને કોઈ ગંભીર પ્રકારની ખોડખાંપણ નથી તે જાણી લેવાય છે.
જો કોઈ બહેનને આગલી કસુવાવડ, અધૂરા મહિનાની પ્રસૂતિ, બાળકનું પેટમાં મૃત્યુ પામવું વગેરે પ્રકારની તકલીફો હોય તો પ્રથમ ત્રણ માસ દરમિયાન પણ એક વાર સોનોગ્રાફી કરાવવી હિતાવહ છે. ત્યારબાદ પાંચમા મહિને અને જરૂર પડયે (બાળક આડું કે ઊંધું હોય), અવિકસિત હોય, ગર્ભનું પાણી ઓછું થઈ રહ્યું હોય કે બાળકનું ફરકવાનું ઓછું થઈ ગયું હોય કે રક્તસ્ત્રાવ ચાલુ થઈ ગયો હોય તો પાછલા બે મહિનામાં સોનોગ્રાફી કરાવવાની જરૂર પડે છે.

એમ્નીઓસેન્ટેસીસઃ (ગર્ભમાંના પાણીની તપાસ)

કેટલીક સગર્ભા બહેનોનું લોહીનું ગ્રૂપ નેગેટિવ પ્રકારનું હોય, તેના પતિનું પોઝિટિવ પ્રકારનું હોય અને બાળકનું પણ પોઝિટિવ પ્રકારનું હોય અને આગલી પ્રસૂતિમાં જરૂરી પ્રકારનો ખ્યાલ ન રખાયો હોય તો બીજી કે તેના પછીની પ્રસૂતિમાં બાળકને અસર થઈ શકે છે. આ અસરની ગંભીરતા જાણવા માટે ગર્ભમાંનું પાણી સિરિંજ અને સોય મારફતે યોગ્ય જગ્યાએથી ખેંચીને તેની લેબોરેટરીમાં ચકાસણી કરવામાં આવે છે.

કોરડોસેન્ટેસીસ

ઉપરોક્ત બાળકને વધુ સઘન સારવારની જરૂર પડે તો તેની નાળની ધોરી નસોમાંથી લોહી બદલવાની ક્રિયા પણ કરી શકાય છે.

સગર્ભાવસ્થાની સામાન્ય તકલીફો

કમરનો દુખાવો થવો

સગર્ભાવસ્થાના અંદાજિત છ માસ બાદ ઘણી ગર્ભવતી સ્ત્રીઓને કમરનો દુખાવો રહેતો હોય છે. તે ખાસ કરીને બહેનોની અમુક પ્રકારની ચાલવાની અને ઊભા રહેવાની આદતને કારણે હોય છે.

ઊલટી-ઉબકા આવવા

આ તકલીફો શરૂઆતના ત્રણ મહિનામાં વધુ જોવા મળે છે. પહેલી સુવાવડમાં વધુ થાય છે. તેનું મુખ્ય કારણ નક્કી નથી પણ સગર્ભાવસ્થામાં વધતા અંતઃસ્ત્રાવોને કારણે હોઈ શકે તેવું માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત માનસિક લાગણીઓ પણ તેમાં ઘણો મહત્ત્વનો ભાગ ભજવે છે. આથી સગર્ભા બહેનોને જો માનસિક આધાર મળી રહે, થોડો ઘણો ખોરાકમાં ફેરફાર કરવામાં આવે, તો દવાઓની ભાગ્યે જ જરૂર પડે છે.

શ્વેતપ્રદર

સામાન્ય રીતે સગર્ભાવસ્થા દરમિયાન શ્વેતપ્રદર (દહીંના ફોદા જેવું કે પીળાશ પડતું પ્રવાહી)પડતું હોય છે. જો ચેપને કારણે હોય,  તો તેની યોગ્ય દવા ડોકટરી તપાસ પછી લેવી જોઈએ.

પેટમાં બળતરા-ગેસ


સામાન્ય રીતે ચાર મહિનાની સગર્ભાવસ્થા બાદ ગર્ભાશય પેટમાં ઉપર આવતું હોવાથી આંતરડાઓમાં દબાણ આવે છે અને ખોરાક ઉપર ચડતો હોય તેવું લાગે છે. તેના માટે યોગ્ય આહાર, રાત્રે જમીને બે કલાક સુવાથી અને સાંજે થોડું ચાલવાથી સારું લાગે છે. આમ છતાં તકલીફ વધારે હોય તો ડોકટરી સલાહ લઈને દવાઓ લઈ શકાય.

Comments

Popular posts from this blog

જનની સુરક્ષા યોજના

Health is the first step in life. અ.નં. વિગતો ૧ યોજનાનું નામ/પ્રકાર જનની સુરક્ષા યોજના ૨ યોજનાના લાભાર્થીની પાત્રતાનાં માપદંડ આ યોજનામાં ગરીબી રેખા હેઠળની બી.પી.એલ.કાર્ડ ધરાવતી કુટુંબની પ્રસુતા બહેનો, અનુસૂચિત જાતિ તથા અનુસૂચિત જન જાતિ કુટુંબોની તમામ પ્રસુતા બહેનોને લાભ આપવામાં આવે છે, જે લાભાર્થી પાસે બી.પી.એલ. કાર્ડ ઉપલબ્‍ધ ન હોય તેમણે તેઓના વિસ્‍તારનાં તલાટી કમ મંત્રી, સરપંચ, મામલતદાર, મુખ્‍ય અધિકારી પાસેથી આવકનું પ્રમાણપત્ર મેળવવાનું રહેશે. ૩ યોજના અંતર્ગત સહાય/લાભ આ યોજના હેઠળ લાભાર્થીને રૂ.૭૦૦/- ગ્રામ્ય વિસ્તારમાં તેમજ રૂ. ૬૦૦/- શહેરી વિસ્તારમાં પોષણયુકત ખોરાક, પ્રસુતિ સમયે થતો દવાનો ખર્ચ કે અન્‍ય કોઇ ખર્ચને પહોંચી વળવા માટે સર્ગભાવસ્‍થાના છેલ્‍લા ત્રણ મહિનાના સમયગાળામાં ચુકવવામાં આવે છે. ૪ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટેની પધ્ધતિ આ યોજનાં અંતર્ગત સહાય માટે સ્‍ત્રી આરોગ્‍ય કાર્યકર પાસે ફોર્મ ભરાવાનું રહેશે અને સાથે બી.પી.એલ. કાર્ડનો અથવા આવકનો પુરાવો લગાવાનો રહેશે. ૫ યોજનાનો લાભ કયાંથી મળશે. સ્‍ત્રી આરોગ્‍ય કાર્યકર ( આપના વિસ્‍તાર) નાં ધ્‍વારા આપ...

રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય વીમા યોજના

Health is the first step in life. અનુક્રમ વિગતો ૧ યોજનાનું નામ/પ્રકાર રાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થ્ય વીમા યોજના (આર.એસ.બી.વાય)   ૨ યોજનાના લાભાર્થીની પાત્રતાનાં માપદંડ બી.પી.એલ કુંટુબો, બીલ્‍ડીંગ એન્‍ડ અનધર કંન્સટ્ર્ક્શન વર્કર, રેલવે પોર્ટર (કુલી), બીડી વર્કર અને મનરેગા (MGNREGA) શ્રમીકોને (જેમણે ૧૫ દિવસની રોજગારી મેળવેલ છે) ને યોજના અંતર્ગત આવરી લેવામાં આવ્યા છે. જેનાં નામ સરકારશ્રીની યાદીમાં છે તે કુટુંબનાં કુલ  પ-સભ્‍યો, કુટુંબના વડા, પત્‍ની અને ત્રણ સભ્‍યો આ યોજનામાં સમાવવામાં આવે છે. નવજાત શિશૂને છઠ્ઠા વ્‍યકિત તરીકે લાભ મળશે. ૩ યોજના અંતર્ગત સહાય/લાભ ૩૦૦૦૦/-સુધીનો આરોગ્ય વીમો ૪ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટેની પધ્ધતિ આ યોજનાનો લાભ લેવા માટે જયારે લાભાર્થીના વિસ્તારમાં રજીસ્‍ટ્રેશન ચાલતું હોય ત્‍યારે જે તે કુટુંબ પાસે બી.પી.એલ. કાર્ડ હોય તેમણે રૂ.3૦/- રજીસ્‍ટ્રેશન ફી ભરી રજીસ્‍ટ્રેશન કરાવી લેવાનું રહે છે. માત્ર રજીસ્‍ટ્રર્ડ થયેલ કુટુંબોને જ યોજનાનો લાભ મળવાપાત્ર રહે છે. ૫ યોજનાનો લાભ કયાંથી મળશે. યોજનામાં જોડાયેલ તમામ સરકારી સંસ્‍થા તથા ખાનગી હ...

સ્વલીનતા સ્પેક્ટ્રમ વિકૃતિ-ઓટિઝમ

Health is the first step in life. પરિચય સ્વલીનતા સ્પેક્ટ્રમ વિકૃતિ (ASD) એ સામાજિક અસમાનતા,વાતચીતમાં મુશ્કેલી અને વર્તન પ્રતિબંધિત,પુનરાવર્તિત,ચીલાચાલુ પદ્ધતિ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલી,જ્ઞાનતંતુના વિકાસની જટિલ વિકૃતિમાં વિભાજીત થયેલી શૃંખલા છે.તે મગજનો એક વિકાર છે જેમાં ખાસ કરીને વાતચીત કરતી વખતે એક વ્યક્તિની ક્ષમતાને અસર કરી શકે છે.સ્વલીનતા સ્પેક્ટ્રમ વિકૃતિ એ બાળપણથી શરૂ થાય છે અને તે યુવાવસ્થાના અંત સુધીના સમયગાળા સુધી થઈ શકે છે. સ્વલીનતા સ્પેક્ટ્રમ વિકૃતિના પ્રકારો આ પ્રમાણે છે : સ્વલીનતાની વિકૃતિ (તેને “પારંપરિક” સ્વલીનતા પણ કહે છે) : આ સ્વલીનતાનું સૌથી સામાન્ય સ્વરૂપ છે.ખાસ કરીને સ્વલીનતાની વિકૃતિ લોકોને બોલવામાં અવરોધ કરે,સામાજિક અને વાતસંવાદમાં પડકારરૂપ અને રસપ્રદ બને છે.આ વિકૃતિ સાથે ઘણા બધા વ્યક્તિઓને વિકલાંગતા આવી શકે છે. એસ્પેરિજર સિન્ડ્રોમ : એસ્પેરિજર સિન્ડ્રોમથી પીડાતાં વ્યક્તિઓ ઓછી માત્રામાં ઓટીસ્ટીક વિકૃતિના લક્ષણો અનુભવે છે.તેઓને સામાજિક પડકારો અને અસમાન્ય વર્તણુક અને રસના વિષયો હોઈ શકે છે.તેમ છતાં સામાન્ય રીતે તેઓને ભાષાકીય અથવા બૌધિક વિકલાંગતા સાથેની સમસ્યાઓ ...